นอนตกหมอน ปวดคอ หันคอไม่ได้ ให้เริ่มจากพักคอ ขยับคอช้า ๆ ถ้าจำเป็น และประคบตามช่วงเวลา วันแรกให้ประคบเย็นสั้น ๆ จากนั้นเปลี่ยนเป็นประคบอุ่นเพื่อให้กล้ามเนื้อคลายตัว ส่วนใหญ่ดีขึ้นในไม่กี่วันเมื่อดูแลถูกวิธี แต่ถ้าปวดเกิน 1 สัปดาห์ อาการแย่ลง ชาหรืออ่อนแรงที่แขน ปวดร้าวลงแขน มีไข้ ร่วมกับปวดหัวรุนแรง ควรให้แพทย์ประเมินหาสาเหตุ วางแผนการรักษาอย่างเหมาะสม และไม่ควรให้ใครดัดหรือบิดคอระหว่างนี้

ตกหมอน คืออะไร ทำไมตื่นมาแล้วหันคอไม่ได้
ตกหมอน หรือที่หลายคนเรียกว่าคอเคล็ด คือ อาการที่กล้ามเนื้อคอหดเกร็งหรืออักเสบเฉียบพลัน มักเกิดหลังนอนในท่าที่คอบิดหรือเอียงค้างนานทั้งคืน ทำให้ตื่นมาแล้วปวดและหันคอไม่ได้ อาการที่พบบ่อย คือ ปวดตึงข้างใดข้างหนึ่งของคอ หันมองด้านนั้นไม่สุด หรือก้มเงยแล้วเจ็บ
นอนตกหมอนกี่วันหาย
โดยทั่วไป วันแรกมักปวดมากและหันคอไม่ได้ ผ่านไป 2-3 วันจะเริ่มขยับได้มากขึ้น และดีขึ้นในไม่กี่วัน ทั้งนี้ ระยะเวลาต่างกันตามความรุนแรงและการดูแล ถ้าปวดเกิน 1 สัปดาห์หรือแย่ลง ควรให้นักกายภาพบำบัดหรือแพทย์ประเมิน
ตกหมอนแก้ยังไง ดูแลตัวเองตามช่วงเวลา
ควรเปลี่ยนวิธีดูแลตามช่วงเวลา วันแรกเน้นลดการระคายเคือง 2-3 วันต่อมาเน้นคลายกล้ามเนื้อ และเมื่ออาการปวดลดลงค่อยเริ่มบริหารคอ
วันแรกที่ปวด
- พักคอ ไม่ฝืนหันหรือก้มเงยแรง ๆ
- ขยับเท่าที่ไม่เจ็บ เพื่อไม่ให้คอติดแข็ง
- ประคบเย็นสั้น ๆ ครั้งละประมาณ 5 นาที ทำวันละ 3 ครั้ง
- เลี่ยงขับรถหรือขี่จักรยานถ้ายังหันคอไม่ได้
2-3 วันถัดมา
- ประคบอุ่นราว 20 นาที วันละ 2-3 ครั้ง
- ยืดเบา ๆ ในช่วงที่ไม่เจ็บ เช่น เอียงหูเข้าหาไหล่ช้า ๆ
- นวดอย่างเบามือบริเวณบ่าและต้นคอ ไม่กดแรง ๆ
- เปลี่ยนท่านั่งทำงานบ่อย ๆ ไม่ก้มคอนาน
เมื่ออาการปวดลดลง
เริ่มยืดและบริหารคออย่างช้า ๆ เพื่อให้คอกลับมาขยับได้เต็มที่ และลดโอกาสตกหมอนซ้ำ ถ้าท่าใดทำแล้วปวดมากขึ้นหรือรู้สึกชา ให้หยุดทำท่านั้น
ตกหมอน ประคบร้อนหรือเย็นดีกว่า
ได้ทั้งสองแบบ ขึ้นกับช่วงเวลาของอาการและความรู้สึก วันแรกประคบเย็นสั้น ๆ ได้ ส่วน 2-3 วันถัดมาประคบอุ่นเพื่อคลายกล้ามเนื้อเกร็ง ให้เลือกแบบที่ทำแล้วรู้สึกดีขึ้น
| ช่วงเวลา | รูปแบบการประคบ | วิธีทำ | ข้อควรระวัง |
| วันแรก | ประคบเย็น | ห่อผ้า ครั้งละราว 5 นาที วันละ 3 ครั้ง | ถ้าประคบเย็นแล้วเกร็งขึ้น ให้เปลี่ยนเป็นอุ่น |
| 2-3 วันถัดมา | ประคบอุ่น | ห่อผ้า ราว 20 นาที วันละ 2-3 ครั้ง | ไม่ประคบร้อนจัด |
| อาการปวดลดลง | ประคบอุ่นก่อนยืด | อุ่นให้กล้ามเนื้อผ่อนคลายก่อนบริหารคอ | ถ้าผิวชาหรือรับรู้ร้อนเย็นผิดปกติ ให้หยุดประคบ |

ตกหมอนบ่อย เกิดจากอะไร
ตกหมอนบ่อยมักเกิดจาก 3 สาเหตุ คือ หมอนสูงหรือต่ำเกินไป ท่านอนที่คอบิดเอียง และกล้ามเนื้อคอ บ่า ไหล่ที่ตึงสะสมจากการก้มคอทำงาน สำหรับคนที่เป็นออฟฟิศซินโดรมมักมีกล้ามเนื้อคอและบ่าตึงอยู่ก่อนแล้ว พอนอนผิดท่าจึงทำให้เกร็งง่าย และถ้าปวดคอ บ่า ไหล่ต่อเนื่องจนเรื้อรัง การเปลี่ยนแค่หมอนมักไม่พอ ควรดูท่านั่งทำงานและการใช้ร่างกายระหว่างวันควบคู่กันไปด้วย
เลือกหมอนและท่านอนอย่างไรไม่ให้ตกหมอนซ้ำ
- เลือกหมอนที่ไม่สูงหรือต่ำเกินไป ให้ศีรษะอยู่ระดับเดียวกับลำตัว
- ใช้หมอนที่ค่อนข้างแน่น ไม่ยุบจนคอเอียง
- นอนหงายหรือตะแคง ไม่นอนคว่ำ
- ใช้ที่นอนที่ไม่นุ่มยุบเกินไป
- ปรับท่านั่งทำงาน ลุกและพักเปลี่ยนท่าบ่อย ๆ
ท่ายืดคอแก้ตกหมอนที่ทำเองได้
- ท่าเก็บคาง (Chin Tuck) นั่งหลังตรง มองตรง แล้วค่อย ๆ ดึงคางกลับมาด้านหลังหมือนกำลังทำคางสองชั้น ค้างไว้ 5 วินาที แล้วคลายออก ทำซ้ำ 5-10 ครั้ง
- ท่ายืดกล้ามเนื้อคอด้านข้าง นั่งตัวตรง ใช้มือขวาอ้อมข้ามศีรษะมาจับเหนือหูซ้าย ค่อย ๆ ดึงเอียงศีรษะลงมาทางขวาช้า ๆ จนรู้สึกตึงบริเวณคอด้านซ้าย ค้างไว้ 10-15 วินาที สลับทำอีกข้าง
- ท่ายืดคอเฉียง 45 องศา หันศีรษะไปทางขวา 45 องศา แล้วก้มหน้าลงมองที่รักแร้ขวา ใช้มือขวาช่วยประคองเบา ๆ ค้างไว้ 10–15 วินาที สลับทำข้างซ้าย
สิ่งที่ไม่ควรทำตอนตกหมอน
- ให้คนอื่นดัดคอ บิดคอ หรือจับเส้น รวมถึงบิดหักคอเอง
- นวดกดแรงหรือคลึงลึกขณะยังอักเสบ
- ก้มหน้าเล่นมือถือนาน ๆ
- ฝืนยืดหรือหันคอแรงจนเจ็บ
- นอนคว่ำหรือนอนในท่าที่คอบิด
- ซื้อยาแก้ปวดกินเองต่อเนื่องหลายวันโดยไม่ปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์
ปวดคอแบบไหนไม่ใช่แค่ตกหมอน
ปวดคอที่ไม่ใช่แค่ตกหมอนมักมีอาการอื่นร่วม เช่น ชา อ่อนแรงที่แขน ปวดร้าวลงแขน มีไข้ หรือปวดหัวรุนแรง อาการเหล่านี้ไม่ควรรอให้หายเอง แต่ควรไปคลินิกกายภาพบำบัดให้นักกายภาพบำบัดหรือแพทย์ประเมินหาสาเหตุเพิ่มเติม
ควรให้นักกายภาพบำบัดหรือแพทย์ประเมิน
- ชา แสบร้อน หรือปวดร้าวลงแขน ซึ่งอาจเกี่ยวกับเส้นประสาทที่คอถูกกดทับ เช่น หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท ควรให้แพทย์หรือนักกายภาพบำบัดประเมิน
- ปวดเกิน 1 สัปดาห์ หรือแย่ลงแม้ดูแลตัวเองแล้ว
- ปวดหัวร่วมกับปวดคอบ่อย ๆ
สัญญาณอันตรายที่ควรไปโรงพยาบาลโดยเร็ว
- ปวดคอรุนแรงหลังอุบัติเหตุ เช่น รถชน ตกจากที่สูง
- แขนหรือขาอ่อนแรง เดินลำบาก
- มีไข้สูงร่วมกับคอแข็ง ปวดหัวรุนแรง คลื่นไส้อาเจียน ตาไวต่อแสง สับสน หรือง่วงมากผิดปกติ
- ปวดคอร้าวแขนซ้ายร่วมกับเจ็บแน่นหน้าอก เหนื่อยหอบ หรือเหงื่อแตก
ปวดคอไม่หาย ให้นักกายภาพบำบัดคลินิกรัชตกายาช่วยประเมิน
ถ้าปวดเกิน 1 สัปดาห์ หรือกลับมาตกหมอนซ้ำ ให้นักกายภาพบำบัดที่คลินิกรัชตกายาช่วยประเมินว่าปัญหาอยู่ที่กล้ามเนื้อ ท่านอน หรือท่าทำงาน แล้ววางแผนเฉพาะบุคคลทั้งหัตถการ เครื่องมือ และท่าออกกำลังกายที่ทำต่อที่บ้านได้ ช่วยให้ผู้เข้ารับการรักษารู้ว่าควรปรับอะไรเพื่อไม่ให้กลับมาปวดซ้ำ
จองคิวทำกายภาพบำบัดที่ รัชตกายา
สรุป
ตกหมอนส่วนใหญ่ดีขึ้นในไม่กี่วันด้วยการดูแลตามช่วงเวลา วันแรกพักคอและประคบเย็นสั้น ๆ 2-3 วันถัดมาประคบอุ่นและยืดเบา ๆ เมื่อปวดลดลงจึงเริ่มบริหารคอ สิ่งที่ควรเลี่ยง คือ ให้คนอื่นดัดหรือบิดคอ และนวดกดแรง ๆ ถ้าตกหมอนบ่อย ควรปรับหมอน ท่านอน และท่านั่งทำงานด้วย แต่ถ้าปวดเกิน 1 สัปดาห์ แย่ลง หรือมีชา อ่อนแรง ปวดร้าวลงแขน มีไข้ ปวดหัวรุนแรง หรือเกิดหลังอุบัติเหตุ ให้พบแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดเพื่อประเมินอาการ ไม่ควรรอให้หายเอง
คำถามพบบ่อยเกี่ยวกับนอนตกหมอน (FAQ)
ตกหมอนกินยาแก้ปวดได้ไหม?
ได้ ถ้าจำเป็น โดยใช้ยาแก้ปวดตามคำแนะนำของเภสัชกรหรือแพทย์เท่านั้น เพราะแต่ละคนมีโรคประจำตัวและยาที่ใช้อยู่ต่างกัน ไม่ควรกินต่อเนื่องหลายวันโดยไม่ปรึกษา และถ้าปวดเกิน 1 สัปดาห์หรือมีชา อ่อนแรง ควรพบแพทย์
ตกหมอนแล้วปวดร้าวไปบ่าหรือสะบัก ผิดปกติไหม?
พบได้ เพราะกล้ามเนื้อคอเชื่อมต่อกับบ่าและสะบัก เมื่อคอเกร็งอาจรู้สึกตึงหรือปวดตื้อไปถึงบริเวณนั้น แต่ถ้าปวดร้าวลงแขน ชา อ่อนแรง หรือเจ็บแน่นหน้าอก เหนื่อยหอบร่วมด้วย ถือว่าผิดปกติ ควรพบแพทย์โดยเร็ว
ตกหมอนทำกายภาพบำบัดได้ไหม ต้องทำกี่ครั้ง?
ทำได้ โดยเฉพาะเมื่อปวดเกิน 1 สัปดาห์หรือเป็นซ้ำบ่อย นักกายภาพบำบัดจะประเมินสาเหตุและเลือกวิธีให้เหมาะกับอาการ ส่วนจำนวนครั้งไม่มีตัวเลขตายตัว ขึ้นกับอาการและการตอบสนองของแต่ละคน อ่านเพิ่มเติมได้ที่กายภาพบำบัดคืออะไร


