อาการรองช้ำโดยทั่วไปจะปวดจี๊ดหรือเจ็บแปลบใต้ส้นเท้าหลังตื่นนอนหรือนั่งพักนาน ๆ แล้วค่อยดีขึ้นเมื่อเดินไปสักพัก แต่อาจกลับมาเจ็บอีกหลังยืนหรือเดินทั้งวัน ซึ่งมีสาเหตุมาจากเส้นพังผืดใต้เท้าอักเสบ จากการใช้งานหนักเกินไป น้ำหนักตัวเกิน ใส่รองเท้าที่ไม่รองรับอุ้งเท้า หรือบางคนที่มีภาวะเท้าแบนก็ทำให้เกิดรองช้ำได้ สัญญาณที่ไม่ควรปล่อยไว้ คือ อาการไม่ดีขึ้นหลังพักการใช้งาน เริ่มปวด บวม แดงหนักขึ้น ควรไปโรงพยาบาลเพื่อให้แพทย์วินิจฉัยอาการโดยเร็ว

รองช้ำเจ็บตรงไหนของเท้า สังเกตอาการจากตำแหน่งอย่างไร
รองช้ำ อาการหลัก ๆ คือ มักรู้สึกเจ็บบริเวณใต้ส้นเท้า ซึ่งเป็นจุดที่พังผืดฝ่าเท้าเกาะอยู่ และอาจร้าวไปจนถึงอุ้งเท้าด้านใน เพราะเท้าส่วนนี้ทำหน้าที่พยุงอุ้งเท้าและรับแรงกระแทกทุกครั้งที่ลงน้ำหนัก เมื่อถูกใช้งานหนักเกินไปหรือตึงตัวจนระคายเคือง จึงทำให้เกิดอาการเจ็บตามมาได้
วิธีเช็กตำแหน่งที่เจ็บใต้ส้นเท้า
ลองใช้นิ้วโป้งกดใต้ส้นเท้าค่อนไปทางด้านใน ถ้าเจ็บจี๊ดตรงจุดเดิมซ้ำ ๆ อาจเป็นสัญญาณของรองช้ำได้ บางคนเจ็บลามไปตามอุ้งเท้า หรือรู้สึกตึงที่น่องร่วมด้วย เพราะกล้ามเนื้อน่องที่ตึงอาจดึงรั้งพังผืดฝ่าเท้าให้ตึงตามไปด้วย
ลักษณะความเจ็บที่พบบ่อย
เจ็บแปลบเหมือนมีอะไรทิ่มส้นเท้า กดแล้วเจ็บและรู้สึกตึงที่อุ้งเท้า อาจกลับมาเจ็บมากขึ้นช่วงปลายวันหลังยืนหรือเดินนาน ซึ่งความรุนแรงอาจต่างกันไปในแต่ละวัน ตั้งแต่เจ็บเล็กน้อยไปจนถึงเจ็บจนต้องเปลี่ยนท่าเดิน
เจ็บก้าวแรกตอนตื่นนอน และเจ็บหลังนั่งนาน ใช่อาการรองช้ำไหม
ลักษณะเด่นของอาการรองช้ำ คือ เจ็บแปลบในก้าวแรกหลังตื่นนอน หรือก้าวแรกหลังลุกจากการนั่งและพักนาน ๆ เกิดจากพังผืดฝ่าเท้าตึงตัวขณะที่เท้าไม่ได้ขยับ พอลงน้ำหนักจึงถูกดึงรั้งจนเจ็บ
สำหรับคนที่นั่งทำงานหน้าคอมนาน ๆ หรือขับรถต่อเนื่อง แล้วลุกเดินครั้งแรกรู้สึกเจ็บใต้ส้นเท้า ก็เป็นรูปแบบเดียวกันนี้ได้เช่นกัน จุดสังเกต คือ ความเจ็บมักเด่นช่วงก้าวแรก ๆ แล้วค่อยบรรเทาลงเมื่อเดินหรือเคลื่อนไปสักระยะ
อาการรองช้ำต่างจากอาการปวดเท้าแบบอื่นอย่างไร
อาการรองช้ำต่างจากอาการปวดเท้าแบบอื่นตรงที่ตำแหน่งและจังหวะการเจ็บ รองช้ำเจ็บใต้ส้นเท้าหรืออุ้งเท้า และเจ็บชัดช่วงก้าวแรกหลังพัก ส่วนอาการอื่นมักมีจุดเจ็บหรืออาการร่วมที่ต่างออกไป ดังนี้
| ภาวะ | ตำแหน่งที่เจ็บ | ลักษณะการเจ็บ |
| รองช้ำ | ใต้ส้นเท้าหรืออุ้งเท้า | เจ็บแปลบก้าวแรกหลังตื่นนอนหรือหลังนั่งพักนาน แล้วดีขึ้นเมื่อเดินไปสักพัก |
| เอ็นร้อยหวายอักเสบ | บริเวณส้นเท้าด้านหลัง | ปวดตึง บวม แดง หรือกดแล้วเจ็บ |
| เส้นประสาทถูกกดทับ | ด้านในส้นเท้า และอาจร้าวไปถึงข้อเท้า | ปวดแปล๊บ ๆ คล้ายไฟช็อต หรือมีอาการชา แสบร้อนร่วมด้วย |

อาการรองช้ำระยะแรกเป็นยังไง ปล่อยไว้หายเองไหม
อาการรองช้ำระยะแรกมักเจ็บแค่ช่วงก้าวแรก ๆ ของวัน แล้วค่อยดีขึ้นเมื่อเดินไปได้สักพัก บางคนอาจทุเลาลงได้เมื่อลดการใช้งานหนักและเลือกรองเท้าที่รองรับเท้าดีขึ้น แต่ถ้าปล่อยไว้โดยไม่ดูแล อาการอาจกลายเป็นเจ็บเรื้อรังจนกระทบการเดินในชีวิตประจำวันได้
อาการรองช้ำระยะแรก
ระยะแรกจะเจ็บเฉพาะก้าวแรกหลังตื่นนอนหรือหลังนั่งพัก และอาจเจ็บเล็กน้อยหลังยืนนานหรือออกกำลังกาย ส่วนช่วงที่เหลือของวันยังเดินได้ตามปกติ จึงทำให้หลายคนมองข้ามอาการนี้ คิดว่าปวดเมื่อยกล้ามเนื้อธรรมดา
อาการรองช้ำระยะเรื้อรัง
ความเจ็บเกิดบ่อยขึ้น นานขึ้น และอาจรบกวนการเดินตลอดทั้งวัน ทำให้หลายคนเริ่มเปลี่ยนท่าเดินเพื่อบรรเทาความเจ็บ
ยืนหรือเดินทั้งวันแล้วปวดฝ่าเท้า และเป็นได้ทั้งข้างเดียวหรือสองข้าง
การยืนหรือเดินทั้งวันทำให้พังผืดฝ่าเท้ารับน้ำหนักซ้ำ ๆ จึงรู้สึกเจ็บมากขึ้นช่วงปลายวัน โดยเฉพาะคนที่ทำงานยืนนาน มีอุ้งเท้าแบนหรืออุ้งเท้าสูง หรือใส่รองเท้าที่รองรับเท้าไม่ดี โดยทั่วไปแล้วอาการรองช้ำมักปวดที่เท้าข้างเดียว แต่ก็สามารถเป็นทั้งสองข้างพร้อมกันได้เช่นกัน
อาการรองช้ำแบบไหนควรไปพบนักกายภาพบำบัดหรือแพทย์
ควรไปพบนักกายภาพบำบัดเมื่อเจ็บใต้ส้นเท้าเป็น ๆ หาย ๆ หรือต่อเนื่องหลายสัปดาห์ และควรพบแพทย์ก่อนหากมีอาการบวมแดงร้อน ชา หรือเจ็บรุนแรงหลังเกิดอุบัติเหตุ เพื่อประเมินอาการและวางแผนการรักษาอย่างถูกวิธี
สัญญาณที่ควรมาตรวจประเมินกับนักกายภาพบำบัด
- เจ็บก้าวแรกตอนเช้าหรือหลังนั่งนาน ๆ ซ้ำ ๆ ต่อเนื่องหลายสัปดาห์
- ความเจ็บเริ่มทำให้เดินผิดท่าหรือกระทบการทำงานประจำวัน
- ลดการใช้งานและปรับรองเท้าแล้วยังไม่ดีขึ้น หรือดีขึ้นแล้วกลับมาเจ็บอีก
สัญญาณที่ควรพบแพทย์
- เท้าบวม แดง ร้อน หรือมีไข้ร่วมด้วย
- ชา แสบร้อน หรือรู้สึกเหมือนเข็มทิ่มบริเวณเท้า
- เจ็บรุนแรงหลังอุบัติเหตุ หรือลงน้ำหนักเท้าไม่ได้
ตรวจอาการรองช้ำที่คลินิกรัชตกายาได้ไหม มีสาขาไหนบ้าง
รัชตกายา คลินิกกายภาพบำบัด ตรวจประเมินอาการปวดใต้ส้นเท้าและฝ่าเท้าโดยนักกายภาพบำบัด ก่อนวางแผนการรักษาเฉพาะบุคคล ไม่ต้องมีใบส่งตัวจากแพทย์ และเปิดให้บริการทุกวัน 09.00-20.00 น. รัชตกายามีสาขาในกรุงเทพฯ และนนทบุรี ได้แก่
- บางนา
- บางแค
- ดอนเมือง
- สายไหม
- ชิดลม
- ปิ่นเกล้า
- ชัยพฤกษ์
- เสรีไทย
- ลาดพร้าว
สามารถเลือกสาขาใกล้บ้านหรือที่ทำงาน เพื่อความสะดวกในการติดตามอาการและทำกายภาพรองช้ำได้อย่างต่อเนื่องในระยะยาว
จองคิวทำกายภาพที่คลินิกรัชตกายา
ขั้นตอนตรวจประเมินที่รัชตกายา
เริ่มจากการตรวจประเมินร่างกายเพื่อหาต้นเหตุของอาการ จากนั้นวางแผนการรักษาเฉพาะบุคคล โดยใช้เครื่องมือทางกายภาพบำบัด เช่น ช็อคเวฟ การทำหัตถการ และการออกกำลังกายเฉพาะบุคคล เพื่อช่วยให้กลับมาเดินได้สะดวกขึ้น และป้องกันไม่ให้อาการกลับมาเป็นซ้ำ
สรุป
อาการรองช้ำมักเจ็บแปลบใต้ส้นเท้าในก้าวแรกหลังตื่นนอนหรือหลังนั่งพัก แล้วค่อยดีขึ้นเมื่อเคลื่อนไหวไปสักระยะ และอาจกลับมาเจ็บอีกหลังยืนหรือเดินทั้งวัน โดยในระยะแรกอาจเจ็บเป็นบางช่วง แต่ถ้าปล่อยไว้อาจเรื้อรังจนกระทบการเดินได้ หากเจ็บซ้ำต่อเนื่อง ไม่ดีขึ้นหลังพักการใช้งาน ควรตรวจประเมินกับนักกายภาพบำบัดก่อน แต่ถ้ามีเท้าเริ่มปวดหนักขึ้น บวม แดง ร้อน ชา หรือเจ็บรุนแรงหลังอุบัติเหตุ ควรให้แพทย์วินิจฉัยอาการ
คำถามพบบ่อยเกี่ยวกับอาการรองช้ำ (FAQ)
อาการรองช้ำมักเป็นช่วงไหนของวัน?
มักเจ็บชัดในก้าวแรกหลังตื่นนอน และก้าวแรกหลังนั่งหรือพักนาน ๆ แล้วค่อยดีขึ้นเมื่อเดินไปสักพัก บางคนอาจกลับมาเจ็บอีกช่วงปลายวัน หลังยืนหรือเดินต่อเนื่องนาน ๆ
ปวดใต้ส้นเท้าแบบไหนอาจไม่ใช่รองช้ำ?
ถ้าเจ็บด้านหลังส้นเท้า ชา แสบร้อน บวมแดงร้อน เจ็บแม้ตอนนั่งพักหรือตอนกลางคืน อาจเข้าข่ายเป็นภาวะอื่นมากกว่า เช่น เอ็นร้อยหวายอักเสบ เส้นประสาทถูกกดทับ หรือกระดูกบาดเจ็บ ควรตรวจประเมินโดยนักกายภาพบำบัดหรือแพทย์เพื่อแยกสาเหตุจริง
ตรวจอาการรองช้ำที่คลินิกกายภาพบำบัด ตรวจยังไงบ้าง?
โดยทั่วไปนักกายภาพบำบัดจะซักประวัติอาการและพฤติกรรมการใช้ชีวิต ตรวจท่าเดินและรูปเท้า กดคลำจุดเจ็บ และประเมินความตึงของน่องและฝ่าเท้า จากนั้นจึงวางแผนการดูแลเฉพาะบุคคล


