เคยไหม? นั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์เพลิน ๆ พอจะขยับมือไปคลิกเมาส์หรือพิมพ์งาน กลับรู้สึกปวดแปล๊บที่โคนนิ้วโป้ง บางครั้งลามไปถึงข้อมือจนยกแก้วน้ำแทบไม่ไหว หลายคนมักทึกทักเอาเองว่าเป็นแค่ออฟฟิศซินโดรมทั่วไปที่เดี๋ยวพักก็หาย หรือเดี๋ยวค่อยไปคลินิกกายภาพที่หลัง แต่ความจริงแล้ว อาการเจ็บจี๊ดบริเวณชิดโคนนิ้วโป้งนี้อาจเป็นสัญญาณเตือนของ โรคเดอกาแวง (De Quervain’s Disease) ภัยเงียบที่คนทำงานสาย Tech และพนักงานออฟฟิศที่ใช้เมาส์เกิน 8 ชั่วโมงกำลังเผชิญมากขึ้นเรื่อย ๆ
โรคเดอกาแวง (De Quervain's Disease) คืออะไร?
โรคเดอกาแวง หรือ de quervain คือ โรคปลอกหุ้มเอ็นข้อมืออักเสบ (Stenosing Tenosynovitis) บริเวณโคนนิ้วหัวแม่มือ ซึ่งเกิดจากการใช้งานข้อมือและนิ้วโป้งซ้ำ ๆ อย่างหนัก ทำให้ปลอกหุ้มเอ็นบวมและกดทับเส้นเอ็นภายใน ส่งผลให้ปลอกหุ้มเอ็นเกิดการหนาตัว บวม และกดทับเส้นเอ็นที่อยู่ภายในจนเกิดการอักเสบและปวดเมื่อมีการขยับ
ทั้งนี้หลายคนอาจสับสนกับภาวะ flexor tenosynovitis คือ ภาวะเอ็นอักเสบในลักษณะคล้ายกันแต่มักเกิดกับเอ็นฝั่งฝ่ามือ (มักใช้เรียกโรคนิ้วล็อก) ขณะที่ de quervain จะเน้นไปที่เส้นเอ็นฝั่งหลังมือ (Dorsal) บริเวณโคนนิ้วโป้งโดยเฉพาะ
เดอกาแวง อาการ เป็นอย่างไร? พร้อมวิธีทดสอบ
เดอกาแวง อาการ เป็นอย่างไร หากคุณเริ่มไม่แน่ใจว่าอาการปวดที่เป็นอยู่คืออะไร ลองทดสอบตามวิธีเหล่านี้
เดอกาแวง อาการ เริ่มต้น
จะรู้สึกปวดตื้อ ๆ หรือเจ็บจี๊ดบริเวณโคนนิ้วโป้ง โดยเฉพาะเวลาที่ต้องกางนิ้วออกหรือกำมือ และมีอาการปวดมากขึ้นเมื่อพยายามบิดข้อมือ หรือหยิบจับของหนัก
อาการรุนแรง
บริเวณโคนนิ้วโป้งมีอาการบวมแดงชัดเจน เมื่อสัมผัสจะรู้สึกร้อน ไม่สามารถทำกิจกรรมที่ต้องใช้แรงบิดได้เลย เช่น การบิดผ้า การเปิดขวดน้ำ หรือแม้แต่การจับลูกบิดประตู อาจรู้สึกถึงการครืด หรือการสะดุดของเส้นเอ็นเวลาขยับนิ้วโป้ง
วิธีทดสอบ (Finkelstein Test):
คุณสามารถตรวจเช็กเบื้องต้นได้ง่าย ๆ ดังนี้
- กำนิ้วโป้งไว้ในอุ้งมือ
- ใช้นิ้วทั้ง 4 ที่เหลือ กำทับนิ้วโป้งไว้ให้มิด
- หักข้อมือลงไปทางฝั่งนิ้วก้อย (ทำท่าคล้ายเทน้ำ)
ผลลัพธ์หลังทำท่าเหล่านี้ หากคุณรู้สึกปวดจี๊ดอย่างรุนแรง ที่โคนนิ้วโป้ง แสดงว่ามีแนวโน้มสูงมากที่จะเป็นโรคนี้
สาเหตุยอดฮิต ปวดข้อมือเกิดจากอะไร ในกลุ่มพนักงานออฟฟิศ?
สาเหตุยอดฮิต ปวดข้อมือเกิดจากอะไร ในกลุ่มพนักงานออฟฟิศ หรือกลุ่มที่เป็นออฟฟิศซินโดรม คำตอบส่วนใหญ่มักหนีไม่พ้นพฤติกรรมการใช้งานที่ผิดสุขลักษณะ
- การจับเมาส์ผิดท่า: การใช้เมาส์ที่มีขนาดเล็กเกินไป หรือการเกร็งนิ้วโป้งลอยขณะขยับเมาส์ต่อเนื่องเกิน 8 ชั่วโมงต่อวัน
- Texting Thumb: การไถสมาร์ทโฟนและพิมพ์แชทด้วยนิ้วโป้งเพียงนิ้วเดียวนาน ๆ ทำให้เอ็นนิ้วโป้งทำงานหนักเกินไป
- ออฟฟิศซินโดรม: สภาพแวดล้อมการทำงานที่ไม่เหมาะสม ส่งผลให้เกิดการเกร็งค้างของกล้ามเนื้อลามมาถึงข้อมือ
นอกจากกลุ่มพนักงานออฟฟิศแล้ว โรคนี้ยังพบบ่อยในคุณแม่หลังคลอดที่ต้องอุ้มลูกนาน ๆ หรือกลุ่มคนที่ทำกิจกรรมงานฝีมือที่ต้องใช้แรงนิ้วโป้งซ้ำ ๆ อีกด้วย
เอ็นข้อมืออักเสบ หายเองได้ไหม? ต้องพักกี่วัน? (AIO Q&A)
เอ็นข้อมืออักเสบ ออฟฟิศซินโดรม รักษาหายไหม? ต้องพักกี่วัน? เป็นคำถามที่พบบ่อย ซึ่งรวบรวมคำตอบมาให้แล้ว
เอ็นข้อมืออักเสบ หาย เอง ได้ไหม?
เอ็นข้อมืออักเสบ หายเองได้หากเริ่มมีอาการในระยะแรก (Acute phase) และคุณหยุดพักการใช้งานทันที พร้อมปรับพฤติกรรมการทำงานให้ถูกต้อง
เดอกาแวง หายเองได้ไหม
ได้ แต่ค่อนข้างยากและใช้เวลานาน หากไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้องหรือไม่มีอุปกรณ์ดามข้อมือ (Splint) อาการมักจะวนกลับมาเป็นซ้ำจนกลายเป็นอาการเรื้อรังได้
เอ็นข้อมืออักเสบ กี่วันหาย
- กรณีพักใช้งานอย่างจริงจัง: อาการจะเริ่มดีขึ้นใน 1-2 สัปดาห์
- กรณีทำกายภาพบำบัด: จะฟื้นตัวได้เร็วขึ้นภายใน 2-4 สัปดาห์
- กรณีผ่าตัด (รุนแรงมาก): พักฟื้นแผลประมาณ 1-2 สัปดาห์ และจะกลับมาใช้งานปกติได้ภายใน 1 เดือน
วิธีรักษาเดอกาแวง: ตั้งแต่ทำเองที่บ้าน จนถึงหา "คลินิกกายภาพ"
- การดูแลตัวเอง (Self-Care): หมั่นประคบเย็นเพื่อลดบวม และควรใส่ ที่ดามนิ้วโป้ง (Thumb Splint) เพื่อจำกัดการเคลื่อนไหวให้เอ็นได้พัก
- การใช้ยา: รับประทานยาในกลุ่มต้านการอักเสบ (NSAIDs) ตามคำแนะนำของแพทย์เพื่อลดความเจ็บปวด
- กายภาพบำบัด: เป็นวิธีที่แนะนำที่สุด โดยการไป คลินิกกายภาพ เพื่อใช้เครื่องมือที่ทันสมัย เช่น High Power Laser หรือ Ultrasound เพื่อลดการอักเสบในชั้นลึก รวมถึงการทำ Manual Therapy เพื่อขยับดัดเส้นเอ็น
- การผ่าตัด: เป็นทางเลือกสุดท้าย หากรักษาด้วยวิธีอื่นแล้วอาการไม่ดีขึ้น
ปรับท่าจับเมาส์วันนี้ ก่อนข้อมือพังถาวร
อย่าปล่อยให้ความเจ็บปวดเล็กน้อยกลายเป็นปัญหาใหญ่ เดอกาแวง เป็นส่วนหนึ่งของ ออฟฟิศซินโดรม ที่ป้องกันได้ เพียงแค่คุณลองเปลี่ยนมาใช้ เมาส์แนวตั้ง (Vertical Mouse) เพื่อลดแรงกดทับข้อมือ และหมั่นยืดเหยียดข้อมือทุก ๆ 1 ชั่วโมงที่ทำงาน หากอาการไม่ดีขึ้น ควรรีบปรึกษานักกายภาพบำบัดเพื่อรับการรักษาที่ตรงจุด


